piątek, 20 czerwca 2014

Opis bibliograficzny artykułów na temat aglomeracji - ustalenia Komisji ds. Bibliografii Regionalnej Dolnego Śląska

Aglomeracja to powszechnie używany termin na określenie skupiska miejscowości połączonych więzami gospodarczymi i społecznymi. W urbanistyce termin ten ma nieco inną, ściślejszą definicję, ale przy opracowywaniu materiałów do bibliografii spotykamy się raczej z jego potocznym rozumieniem. Mówi i pisze się o aglomeracji wałbrzyskiej (sudeckiej), wrocławskiej, legnickiej. Artykuły na ten temat sprawiają trudności przy opracowaniu, ponieważ w Słowniku Języka Haseł Przedmiotowych nie ma hasła „Aglomeracja” i trudno znaleźć odpowiedni dla niego synonim. 
W związku z tym przyjmujemy, że 
nazwę aglomeracji będziemy umieszczać w polu 653.

Przykład:

653 __ | a Aglomeracja Wałbrzyska

Oprócz tego tworzymy hasło przedmiotowe ogólne w polu 650 składające się z tematu „Rozwój regionalny” oraz ewentualnych określników (ich dodawanie nie jest obowiązkowe).

Artykuły na temat aglomeracji powinny otrzymać także hasło (hasła) przedmiotowe geograficzne odnoszące się do miejscowości / gminy / powiatu, które wchodzą w skład aglomeracji i których dotyczy opracowywany tekst.

Pozostałe hasła przedmiotowe tworzymy w zależności od treści artykułu. Do tekstów poświęconych aglomeracjom często pasują poniższe tematy (zaczerpnięte z SJHP BN):
Polityka regionalna
Gospodarka terenowa
Planowanie regionalne
Planowanie przestrzenne
Urbanistyka
Transport
Komunikacja
Specjalna strefa ekonomiczna
Fundusze strukturalne UE
Infrastruktura społeczna
itp.

Przykłady opisów bibliograficznych:








Opis bibliograficzny artykułów na temat wizyt ważnych osób - ustalenia Komisji ds. Bibliografii Regionalnej Dolnego Śląska

Artykuły poświęcone wizytom ważnych osób stanowią dużą i zróżnicowaną grupę, w zależności od tego, kogo dotyczą - naszą miejscowość (gminę, powiat itd.) mogą odwiedzać dostojnicy kościelni, wysokiej rangi urzędnicy państwowi, mniej lub bardziej znani artyści lub uczeni, mogą to być jednostki lub grupy. W związku z tak dużym zróżnicowaniem treści artykułów poświęconych wizytom ważnych osób trudno ustalić właściwy dla nich schemat opracowania rzeczowego.
Można jedynie wskazać elementy opisu, które zawsze należy uwzględnić, tworząc hasła przedmiotowe. Opracowując artykuł na temat wizyty ważnych osób, należy utworzyć:

1)
- hasło przedmiotowe osobowe w polu 600 dla osoby, która przyjechała
lub
- hasło korporatywne w polu 610 dla instytucji, z której pochodzi odwiedzająca delegacja
lub
- hasło geograficzne dla miejscowości, której mieszkańcy odwiedzają naszą miejscowość


2)
- hasło przedmiotowe ogólne w polu 650 z nazwą kategorii osób, odnoszące się do funkcji sprawowanej przez gościa, np.:
Premier (urząd)
Przywódcy i głowy państw
Parlamentarzyści
Biskupi
Rabini
Artyści
Reżyserzy
Malarze
Pisarze
Pracownicy naukowi
itp.

3)
- hasło przedmiotowe geograficzne w polu 651 z nazwą miejscowości, która gościła odwiedzających z odpowiednim określnikiem rzeczowym i określnikiem chronologicznym (nieobowiązkowo), np.:

Lądek-Zdrój (woj. dolnośląskie) - polityka - 2014 r.


Pozostałe hasła przedmiotowe tworzymy w zależności od treści artykułu.

Przykłady (omówione wyżej stałe elementy opisu podkreślono na zielono):






Sprawozdanie z X posiedzenia Komisji ds. Bibliografii Regionalnej Dolnego Śląska

W dniu 18.06.2014 r. odbyło się X posiedzenie Komisji ds. Bibliografii Regionalnej Dolnego Śląska. Uczestniczyło w nim 7 członków Komisji.
Podczas pierwszej części spotkania wprowadzano opisy do lokalnej kartoteki haseł wzorcowych. Nadal opracowywane są hasła wzorcowe korporatywne z zakresu szkolnictwa i oświaty.

Następnie wiceprzewodnicząca Komisji Kamila Wilk przedstawiła relację z 33. Spotkania Zespołu ds. Bibliografii Regionalnej ZG SBP, które odbyło się w dniach 2-3.06.2014 r. Tematem przewodnim Spotkania było przybliżanie bibliografii regionalnej przeciętnemu użytkownikowi biblioteki. Wygłoszone na Spotkaniu referaty omawiały różne formy działań ułatwiające dostęp do bibliografii czy podnoszące jej atrakcyjność: tworzenie metawyszukiwarek obsługujących jednocześnie katalog biblioteczny, bibliotekę cyfrową i bibliografię regionalną, tworzenie baz faktograficznych połączonych z bibliografią itp. 
 
Kolejna część spotkania Komisji poświęcona była opracowaniu materiałów metodycznych. Sformułowano wytyczne dotyczące tworzenia opisu bibliograficznego artykułów na temat wizyt ważnych osób oraz aglomeracji. Materiały te wkrótce pojawią się na niniejszym blogu.

Podczas spotkania wywiązała się dyskusja na temat zasadności wprowadzania do Bibliografii Regionalnej Dolnego Śląska fragmentów książek. Uznano, że rozszerzenie zasięgu formalnego Bibliografii byłoby pozytywną zmianą, znacznie wzbogacającą bibliografię i ułatwiającą wyszukiwanie materiałów na temat regionu.
 
Następne spotkanie Komisji zaplanowano na 17.09.2014 na godz. 10.30. Podczas spotkania ustalone zostaną zasady wprowadzania do BRDŚ fragmentów książek. Opracowane zostaną także przykłady opisów bibliograficznych artykułów, które są szczególnie trudne. Kontynuowane będą prace nad lokalną kartoteką haseł wzorcowych.

Jednocześnie informujemy, że porozumienie w sprawie tworzenia bazy Bibliografii Regionalnej Dolnego Śląska w ramach Dolnośląskiego Zasobu Bibliotecznego zostało rozesłane do dyrektorów bibliotek dolnośląskich w dniu 13.06.2014 r. 

piątek, 6 czerwca 2014

Bibliografia regionalna a współczesny użytkownik - spotkanie Zespołu ds. Bibliografii Regionalnej SBP

W dniach 2-3 czerwca 2014 r., w Bielsku-Białej i Szczyrku, odbyło się 33. Spotkanie Zespołu ds. Bibliografii Regionalnej ZG SBP Bibliografia regionalna a współczesny użytkownik. W spotkaniu Zespołu uczestniczyły: Kamila Wilk, Grażyna Błażejowska i Jolanta Kaszewska.

Program konferencji:
I dzień obrad – Książnica Beskidzka w Bielsku-Białej
  • Książnica Beskidzka w Bielsku-Białej – prezentacja Bogdan Kocurek.
  • Beskidzkie ABC – Grzegorz Tymoszuk (Książnica Beskidzka)
  • Bibliografia w Miejsko-Powiatowej Bibliotece Publicznej w Pszczynie Magdalena Szmajduch (MiPBP w Pszczynie)
  • Zegadłowicziana – Bogusława Gutan (Książnica Beskidzka)

II dzień obrad – Hotel META w Szczyrku
  • Organizacja prac nad bibliografią regionalną wojewódzkich bibliotek publicznych – Krystyna Kasprzyk (Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie)
  • Biblioteka cyfrowa jako element zespołu usług informacyjnych biblioteki na przykładzie Śląskiej Biblioteki Cyfrowej – dr Agnieszka Magiera (Biblioteka Śląska)
  • Elektroniczny Słownik Biograficzny Śląska Cieszyńskiego – Małgorzata Szelong (Książnica Cieszyńska)
  • Współpraca bibliotek na Dolnym Śląsku w zakresie tworzenia bibliografii regionalnej – Joanna Gaworska-Wandas - w zastępstwie Jolanta Ubowska (Dolnośląska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu)
  • Bielska Bibliografia Regionalna – Teresa Dziemińska - w zastępstwie Grzegorz Tymoszuk (Książnica Beskidzka)


Krótko o konferencji:
Krystyna Kasprzyk przedstawiła obszerną prezentację nt. stanu, organizacji, perspektyw bibliografii regionalnych i opracowujących je bibliografów. Analiza powstała na podstawie ankiet opracowanych przez biblioteki wojewódzkie. Po dopracowaniu zostanie wysłana do dyrektorów bibliotek.
Jolanta Ubowska zaprezentowała opracowaną przez Joannę Gaworską informację o naszej, wspólnie opracowywanej bibliografii Dolnego Śląska.
Zaprezentowane zostały ciekawe inicjatywy bibliotek w Bielsku-Białej i Cieszynie, które zgodnie z dewizą "biblioteka bliżej czytelnika" oprócz bazy bibliograficznej oferują użytkownikom bazę faktograficzną. "Beskidzkie ABC" to regionalna baza informacyjna z przeznaczeniem dla szerokich kręgów odbiorców. Elektroniczny Słownik Biograficzny Śląska Cieszyńskiego zawiera ponad 6 tys. rekordów. Jest to tekstowa baza danych stanowiąca sprawne narzędzie, które dzięki swej przyjaznej formie i dostępności ułatwia wyszukiwanie materiału zamieszczonego na łamach ważniejszych słowników biograficznych. Słownik przeszukiwać można według różnorakich kryteriów: nazwiska, pseudonimy, rok urodzenia czy śmierci, miejscowości, wykonywany zawód, instytucje itp.
Również w referacie "Biblioteka cyfrowa jako element zespołu usług informacyjnych" Agnieszka Magiera pokazywała zalety wykorzystania i powiązania ze sobą bazy bibliograficznej i faktograficznej. Autorka zwracała uwagę na rzadkie w bibliotekach umieszczanie na stronie głównej, w centralnym miejscu, przyjaznej dla czytelnika wyszukiwarki przeszukującej wszystkie bazy biblioteczne.
Kamila Wilk